Skala Apgar - ocena stanu zdrowia noworodka

Skala Apgar - ocena stanu zdrowia noworodka

© Marcin Sadlowski - Fotolia.com

Zaraz po narodzinach noworodek poddawany jest pierwszym w życiu testom, które mają na celu kontrolę i ocenę jego stanu zdrowia.

Dzięki przeprowadzonym badaniom lekarz w krótkim czasie otrzymuje miarodajny obraz, przedstawiający stan zdrowia i kondycję malca - jak zniósł ostatnie tygodnie ciąży i sam poród. Jest to tzw. test według skali Apgar, polegający na przyznawaniu odpowiedniej ilości punktów za pięć podstawowych parametrów życiowych noworodka.

Podczas badania lekarz słucha tonów serca, osłuchuje płuca, sprawdza zabarwienie skóry, napięcie mięśni oraz odruchy wrodzone. W każdym z pięciu parametrów noworodek może otrzymać od 0 do 2 punktów, razem maksymalnie 10. Im wyższy wynik, tym lepszy stan zdrowia malucha.

Wyniki zapisywane są w specjalnych tabelach zamieszczonych w książeczce zdrowia i towarzyszą dziecku przez całe życie. Dzięki temu lekarz prowadzący Twojego malucha wie, w jakim stanie przyszedł on na świat i czy może mieć to związek z ewentualnie występującymi objawami.

Skala Apgar - kiedy, co i jak?

Testy wykonuje się w pierwszej, trzeciej, piątej, a czasem też w dziesiątej minucie życia, a za najbardziej miarodajny uważa się wynik z piątej minuty. Najwyższy wynik to 10, a najniższy 0 (martwe dziecko).

W większości przypadków noworodki uzyskują wyniki w granicach 8-10 punktów, które wskazują na ich dobrą kondycję. Wynik poniżej 8 punktów jest jednoznacznym sygnałem, że noworodek jest w kiepskiej formie i wymaga natychmiastowej pomocy medycznej.

Dlaczego badanie jest powtarzane kilka razy?

Badanie jest powtarzane, ponieważ poszczególne parametry - u niektórych noworodków początkowo niskie i niepokojące - mogą się poprawiać z każdą kolejną minutą. Dlatego nie panikuj, jeśli Twój maluszek otrzymał w pierwszym badaniu małą ilość punktów. Słabszy wynik pierwszego badania wcale nie musi rokować nic złego, zwłaszcza jeśli kolejne badania wypadają coraz lepiej.

Pamiętaj jednak, że skala Apgar nie zawsze daje prawdziwy obraz. Zdarza się bowiem, że stan noworodków, które otrzymały 10 punktów w skali Apgar nagle się pogarsza i w ciągu kilku godzin lub dni po narodzinach stwarza realne zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia dziecka.

Skąd taka mała ilość punktów?

Mała ilość punktów u noworodka może być wynikiem:

  • długiego i wyczerpującego porodu;
  • zastosowania znieczulenia zewnątrzoponowego;
  • przedwczesnego porodu;
  • powikłanej ciąży;
  • ciąży obarczonej wadami genetycznymi;
  • cesarskiego cięcia;
  • porodu w wodzie - tak urodzone dzieci są zwykle spokojniejsze (doznają mniejszego szoku), co rzutuje na badane parametry.

Mała ilość punktów może też być pierwszą oznaką poważnych komplikacji, np. trwałego uszkodzenia mózgu powstałego w wyniku niedotlenienia. Jest to najgroźniejsze zaburzenie ciężkiego niedotlenienia, które może być przyczyną dziecięcego porażenia mózgowego, opóźnienia rozwoju umysłowego, upośledzenia narządu słuchu i wzroku oraz padaczki.

Kto opracował skalę Apgar?

Skalę Apgar opracowała w 1953 r. amerykańska lekarka, specjalizująca się w anestezjologii i pediatrii - Virginia Apgar. Ta niezwykle prosta metoda oceny stanu noworodka funkcjonuje do dnia dzisiejszego i cieszy się sporym powodzeniem. Jest powszechnie stosowana niemal na całym świecie - wszystko dzięki jej prostocie.

Ocena dokonywana jest na podstawie pięciu parametrów, a jej technika jest łatwa do wyuczenia - nie sprawia więc kłopotów personelowi porodówki.

Oceniane parametry

Skala punktowa Apgar obejmuje pięć parametrów:

  1. A (Appearance – wygląd): zabarwienie skóry
  2. P (Pulse – puls): ilość uderzeń serca na minutę
  3. G (Grimace – grymas): reakcja na bodźce
  4. A (Activity – aktywność): napięcie mięśni
  5. R (Respiration – oddychanie): regularność oddechu

1. Zabarwienie skóry (Appearance – wygląd)

  • 2 punkty, jeśli skóra na całym ciele jest różowa;
  • 1 punkt, jeśli na skórze widoczne są niebieskie fragmenty przebarwień, tułów jest różowy, a rączki i nóżki sine;
  • 0 punktów, jeśli całe ciało dziecka jest sine (sinica całego ciała).

Do przyznania tych punktów wystarczy rzut oka na maleństwo. Zabarwienie skóry zależy od stężenia tlenu we krwi, więc uzależnione jest od funkcjonowania układu krążenia i układu oddechowego. Noworodek, który otrzymał po 2 punkty za czynność serca i oddech, otrzymuje też zwykle 2 punkty za zabarwienie skóry.

Jeśli ciało noworodka jest całe sine, może mieć to związek z trudnościami z oddychaniem w pierwszych minutach po porodzie. Zwykle wystarcza podanie tlenu, by wszystko wróciło do normy. Zdarza się jednak, że pomimo tlenoterapii sine zabarwienie skóry wciąż się utrzymuje - powodem może być niski poziom cukru we krwi, wady serca, posocznica lub dysfunkcja układu oddechowego.

2. Czynność serca (Pulse – puls)

  • 2 punkty, jeśli tętno przekracza 100 uderzeń na minutę;
  • 1 punkt, jeśli tętno nie przekracza 100 uderzeń na minutę;
  • 0 punktów, jeśli tętno jest niewyczuwalne (brak tętna) - w tej sytuacji należy przeprowadzić masaż serca i sztuczne oddychanie. Noworodek otrzyma punkty dopiero wtedy, gdy jego serce podejmie pracę.

© Jakub Krechowicz - Fotolia.com

Są to punkty za pracę serca. Z chwilą narodzin noworodek po raz pierwszy zaczyna oddychać samodzielnie. Jego serduszko bije miarowo ok. 140 razy na minutę. Jeśli tętno wynosi mniej niż 100 uderzeń na minutę, oznacza to, że maluch może być niedotleniony.

Podanie tlenu powinno spowodować szybkie wyrównanie tego zaburzenia. Jeśli jednak pomimo tlenoterapii tętno nadal utrzymuje się na poziomie poniżej 100 uderzeń na minutę, to stan ten wskazuje na wrodzoną chorobę układu krążenia, co wymaga dalszej diagnostyki.

1 2 Następna strona

Podobne artykuły na MójNiemowlak.pl:

  • Pleśniawki - jak sobie z nimi poradzić? Przyczyny powstawania pleśniawek u niemowląt. Jak wyglądają pleśniawki? Jakie są objawy i sposoby leczenie tego schorzenia?...
  • 6 tydzień ciąży Szósty tydzień ciąży. Obowiązkowe badania laboratoryjne w I trymestrze ciąży. Jak się możesz czuć w 6. tygodniu ciąży? Jak...
  • 15 tydzień ciąży Badania lekarskie w 15 tc. Przyszła mama w 15. tygodniu ciąży - zmiana garderoby, zaparcia, puchnięcie nóg. Płód w 15. tygodniu...
  • 24 tydzień ciąży 24 tc. Test obciążenia glukozą. Leczenie cukrzycy u ciężarnych. Oznaki przedwczesnego porodu. Zespół niespokojnych nóg. Rozwój...
  • 33 tydzień ciąży Badania lekarskie w 33 tc. Badania VDRL, HCV i HIV. Rozwój płodu. Jak rozpoznać stan przedrzucawkowy? Co dzieje się w 33...
  • 37 tydzień ciąży Badania lekarskie w 37 tc. Rozwój płodu. Dolegliwości ciążowe. Obniżenie miednicy. Ból pleców. Jak przygotować się do porodu?...
 

Zapraszamy do dodawania komentarzy:

 
X Zamknij